Τι επικρατεί τελικά πίσω από τη βιτρίνα; Ο κόσμος του σημερινού εμπορευματοποιημένου ποδοσφαίρου έχει μόνο λάμψη, δόξα και αρκετό χρήμα γι' αυτούς που αποτελούν τους βασικούς πυλώνες του οικοδομήματος, τους ίδιους τους παίκτες; Τελικά, η εικόνα των παικτών είναι αυτή που παρουσιάζεται σήμερα από τα διεθνή ΜΜΕ και μπορούν όλοι να κατέχουν πανάκριβα αυτοκίνητα, πολυτελή ξενοδοχεία, μέχρι και αεροπλάνα;
Εξετάζοντας κανείς το σημερινό ποδόσφαιρο - προϊόν προς πώληση με σκοπό το κέρδος των πολυεθνικών και των επιχειρηματιών, που εδώ και μερικές δεκαετίες το λυμαίνονται βλέποντας σε αυτό πρόσφορο πεδίο για αύξηση της κερδοφορίας τους, θα πρέπει να κοιτάξει πίσω από τη βιτρίνα. Μέχρι σήμερα τα παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι το χρυσό περιτύλιγμα δεν είναι η πραγματικότητα στο χώρο του ποδοσφαίρου είναι αρκετά και σε διάφορους τομείς. Από τους στημένους αγώνες, το παράνομο στοίχημα, τις κόντρες συμφερόντων, σε αρκετές περιπτώσεις άσχετες ακόμα και με τα ποδοσφαιρικά πράγματα, μέχρι την έξαρση της οπαδικής βίας συντίθεται ένα πλαίσιο όπου εξελίσσονται οι (κυρίως) επιχειρηματικοί ανταγωνισμοί στο χώρο του ποδοσφαίρου. Και φυσικά η πίσω όψη της βιτρίνας και η εντελώς διαφορετική πραγματικότητα απ' ό,τι εντέχνως παρουσιάζεται με τον χαρακτήρα της «εικονικής πραγματικότητας» δεν αφορά μόνο τους τομείς που σχετίζονται με το ίδιο το άθλημα αλλά και τη ζωή των ποδοσφαιριστών.
Πρόσκαιρες απολαβές ...με υψηλό μελλοντικό τίμημα
Πίεση, άγχος για την επιτυχία (και μόνο αυτή), που έχει οδηγήσει ακόμα και σε περιστατικά κατάθλιψης, πολλές φορές μοιραία για την ίδια τη ζωή τους, απειλές, καταπόνηση απ' τις συνεχείς υποχρεώσεις, καθοριστικοί τραυματισμοί, είναι μόνο μερικά από τα κομμάτια του παζλ που αποκαλύπτει την πραγματικότητα της πλειοψηφίας των παικτών παγκοσμίως και διαφέρει πολύ από τη «μικρή ελίτ» αυτών που παρουσιάζονται σήμερα ως είδωλα. Βέβαια, πολλά απ' αυτά που συμβαίνουν είναι το αποτέλεσμα του αυτοεγκλωβισμού των ίδιων των παικτών στα συμβόλαιά τους (αρκετά από αυτά ιδιαίτερα παχυλά), με συνέπεια αφενός μεν να μετατρέπονται σε «χρυσοφόρες μαριονέτες», αφετέρου μελλοντικά να πληρώνουν με υψηλό τίμημα αυτόν τον εγκλωβισμό. Το τι συμβαίνει ακριβώς αποτυπώθηκε στα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαιριστών (FIFPro) μετά την παγκόσμια έρευνα εργασίας για το 2016 που πραγματοποίησε η ίδια. Μάλιστα, το αξιοσημείωτο είναι ότι αυτή δεν αφορούσε μόνο το ποδόσφαιρο αλλά όλο το χώρο του επαγγελματικού αθλητισμού. Ειδικά πάντως όσον αφορά το ποδόσφαιρο τα στοιχεία προκαλούν αίσθηση. Στην έρευνα συμμετείχαν 54 Εθνικοί Σύνδεσμοι Ποδοσφαιριστών (31 από την Ευρώπη, 13 από την Αφρική, 10 από την Αμερική) και συμπληρώθηκαν 13.876 ερωτηματολόγια από επαγγελματίες ποδοσφαιριστές, οι οποίοι αγωνίζονται σε 87 πρωταθλήματα. Η επεξεργασία και ανάλυση των απαντήσεων έγινε με τη βοήθεια του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ.
Οι νέοι παίκτες στο επίκεντρο της εκμετάλλευσης
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας, το 40% των ποδοσφαιριστών δεν πληρώνονται έγκαιρα, πολλοί ποδοσφαιριστές αντιμετωπίζουν δυσμενείς πρακτικές, όπως η υποχρεωτική ατομική προπόνηση, σε άλλες ώρες, εκτός εκείνων της ομάδας όπου ανήκουν, ενώ είναι μεγάλα τα ποσοστά που αφορούν τους ποδοσφαιριστές που εξωθούνται και πιέζονται για ανανεώσεις ή λύσεις συμβολαίων ή αντιμετωπίζονται βίαια και με διακρίσεις.
Επίσης, ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι το ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ποδοσφαιριστών που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο εκτιμά ότι οι νεαροί ποδοσφαιριστές αποτελούν το πιο ευαίσθητο μέρος της κοινωνίας του ποδοσφαίρου, καθώς δεν προστατεύονται επαρκώς τα δικαιώματά τους.
Παράλληλα, αποκαλύπτεται ότι πλέον ο μέσος όρος της χρονικής διάρκειας των συμβολαίων των ποδοσφαιριστών είναι μικρότερος των 2 ετών, ενώ το 45% των ποδοσφαιριστών που πήραν μέρος στην έρευνα κερδίζει λιγότερα από 900 ευρώ το μήνα.
Μέσω των απαντήσεων που δόθηκαν στο σχετικό ερωτηματολόγιο αναδείχθηκε επίσης και ένα άλλο στοιχείο, που δείχνει πού έχει φθάσει σήμερα η ανεξέλεγκτη δράση, ουσιαστικά υπό την ανοχή (παρά τα κατά καιρούς περιοριστικά μέτρα που παίρνονται) των παγκόσμιων οργανισμών του ποδοσφαίρου (FIFA, UEFA), των κυκλωμάτων μάνατζερς. Ενα μέρος της δραστηριότητάς τους αναδεικνύεται από το στοιχείο της έρευνας που αποκαλύπτει πως το 29% των ποδοσφαιριστών μεταγράφεται από μία ομάδα σε άλλη, δίχως τη θέλησή του, κάτω από πίεση και ψυχολογικό πόλεμο. Κάτι αντίστοιχο ισχύει και για τα κυκλώματα που δραστηριοποιούνται στο χώρο του στοιχήματος και ιδιαίτερα αυτά του παράνομου τζόγου. Οπως μαρτυρούν τα στοιχεία, το 7% των ποδοσφαιριστών σε όλο τον κόσμο έχει δεχθεί κρούση για να συμμετάσχει σε προκαθορισμό αποτελέσματος σε αγώνα και το 9% απάντησε στην έρευνα ότι στο πρωτάθλημά του έχει χειραγωγηθεί παιχνίδι.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Μόλις το 2% των ποδοσφαιριστών σε όλο τον κόσμο κερδίζει πιο πολλά από 700.000 ευρώ το χρόνο και το 45% δεν παίρνει περισσότερα από 900 ευρώ το μήνα.
Το 21% των ποδοσφαιριστών έχει απολαβές μικρότερες των 270 ευρώ το μήνα.
Το 41% των ποδοσφαιριστών αντιμετωπίζει καθυστερήσεις στις πληρωμές των συμφωνηθέντων. Μάλιστα, για το 25% των ποδοσφαιριστών η χρονοτριβή στις πληρωμές αφορά διάστημα από 1 έως και 6 μήνες.
Οι καθυστερήσεις είναι αισθητά μεγαλύτερες σε όσους δεν έχουν έγκυρα συμβόλαια στα χέρια τους.
Επίσης, οι ποδοσφαιριστές, κατά μέσο όρο, υπογράφουν συμβόλαια για διάστημα μικρότερο των 2 ετών. Οσο μικρότερη είναι η διάρκεια ενός συμβολαίου, τόσο περιορίζονται και οι αποδοχές των ποδοσφαιριστών.
Το 29% των ποδοσφαιριστών μεταγράφεται από μία ομάδα σε άλλη δίχως τη θέλησή τους και κάτω από πίεση. Σε πολλές περιπτώσεις, προηγήθηκαν καθυστερήσεις στις πληρωμές αυτών των ποδοσφαιριστών.
Το 8% των ποδοσφαιριστών δεν έχει συμβόλαιο.
Το 22% των ποδοσφαιριστών είναι ενήμερο για την πρακτική πίεσης που ακολουθούν οι ομάδες, υποχρεώνοντας τους παίκτες τους να προπονούνται μόνοι τους. Το 7% των ποδοσφαιριστών έχει εξαναγκαστεί να μπει στη διαδικασία των προπονήσεων εκτός ομάδας.
Το 9% των ποδοσφαιριστών έχει πέσει θύμα βίας, το 8% έχει αντιμετωπίσει κάποιας μορφής διάκριση και το 16% έχει βιώσει καταστάσεις απαξίωσης και επιθετικής συμπεριφοράς.
Κατά μέσο όρο, ένας ποδοσφαιριστής από κάθε ενδεκάδα θα προσεγγιστεί από άτομα που στήνουν παιχνίδια, μία φορά στην καριέρα του.
Το 7% των ποδοσφαιριστών σε όλο τον κόσμο έχει δεχτεί κρούση για να συμμετάσχει σε προκαθορισμό αποτελέσματος σε αγώνα και το 9% απάντησε στην έρευνα ότι στο πρωτάθλημά του έχει χειραγωγηθεί παιχνίδι.
